ไขข้อข้องใจ ผู้ป่วยมะเร็งควรได้รับโปรตีนสูงจริงหรือ

วันที่ 07-09-2026 | อ่าน : 42

ไขข้อข้องใจ ผู้ป่วยมะเร็งควรได้รับโปรตีนสูงจริงหรือ

การดูแลโภชนาการทางการแพทย์ในผู้ป่วยโรคมะเร็ง ถือเป็นหนึ่งใน “การรักษาแบบประคบประคองและฟื้นฟู” ที่มีความสำคัญไม่แพ้การรักษาหลัก ไม่ว่าจะเป็นการให้ยาเคมีบำบัด การฉายรังสี หรือการผ่าตัด การดูแลด้านโภชนาการที่ถูกต้องไม่ได้เป็นเพียงการรับประทานอาหารให้อิ่มท้องไปในแต่ละวัน แต่คือการวางแผนเชิงกลยุทธ์เพื่อฟื้นฟู ซ่อมแซม และปกป้องเซลล์ของร่างกายโดยรวม เพื่อให้ระบบอวัยวะต่างๆ สามารถทำงานประสานกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแกร่ง พร้อมต้านทานโรคร้าย และช่วยให้ผู้ป่วยสามารถรับการรักษาได้อย่างต่อเนื่องครบถ้วนตามแผนของแพทย์

กลไกความต้องการโปรตีนที่เพิ่มขึ้นและภาวะโภชนาการในผู้ป่วยมะเร็ง

ผู้ป่วยโรคมะเร็งมักเผชิญกับภาวะเสี่ยงสูงต่อ ภาวะทุพโภชนาการ และ ภาวะผอมแห้งจากมะเร็ง ซึ่งเป็นภาวะที่ร่างกายสลายมวลกล้ามเนื้อและไขมันลงอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง ภาวะนี้แตกต่างจากการลดน้ำหนักในคนปกติ เพราะไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยการเพิ่มปริมาณอาหารเพียงอย่างเดียวหากขาดการวางแผนโปรตีนที่เหมาะสม

สาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยมะเร็งต้องการโปรตีนมากกว่าคนปกติ เกิดจากกลไกสองส่วนหลัก:

• การเปลี่ยนแปลงของระบบเผาผลาญ : ก้อนเนื้อร้ายหรือเซลล์มะเร็งจะกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งสารอักเสบหลายชนิดออกมา สารเหล่านี้จะส่งสัญญาณไปรบกวนระบบเผาผลาญ ทำให้ร่างกายเกิดการอักเสบเรื้อรัง และบีบให้ร่างกายดึงโปรตีนจากมวลกล้ามเนื้อออกมาสลายเป็นพลังงานในอัตราที่สูงกว่าคนปกติอย่างมาก
• ผลข้างเคียงจากการรักษา: ยาเคมีบำบัดและการฉายรังสีมักส่งผลกระทบต่อเซลล์ที่เจริญเติบโตเร็ว รวมถึงเซลล์เยื่อบุทางเดินอาหาร ทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ลิ้นชาไม่รับรู้รสชาติ ปากแห้ง หรือมีแผลในช่องปาก ส่งผลให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารได้น้อยลงอย่างเห็นได้ชัด เมื่อร่างกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ แต่กลับสลายโปรตีนออกไปตลอดเวลา จึงเกิดภาวะพร่องโปรตีนและมวลกล้ามเนื้อฝ่อลีบอย่างรวดเร็ว

หากเปรียบเทียบความต้องการโปรตีน คนปกติทั่วไปต้องการโปรตีนเพียงประมาณ 0.8 ถึง 1.0 กรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ต่อวัน เพื่อรักษาสมดุลของร่างกาย แต่สำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็ง ความต้องการโปรตีนจะเพิ่มสูงขึ้นถึง 1.2 ถึง 2.0 กรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ต่อวัน หรืออาจสูงกว่านั้นตามคำแนะนำของแพทย์และนักกำหนดอาหาร ทั้งนี้เพื่อชดเชยการสลายตัวของกล้ามเนื้อ และใช้เป็นวัตถุดิบในการฟื้นฟูร่างกาย

เจาะลึกประโยชน์และสรรพคุณของโปรตีนต่อผู้ป่วยมะเร็ง

โปรตีนเปรียบเสมือนอิฐและปูนที่ใช้ในการสร้างและซ่อมแซมบ้าน การได้รับโปรตีนคุณภาพสูงในปริมาณที่เพียงพอจึงส่งผลต่อกระบวนการรักษาในหลายมิติ:

• ซ่อมแซมและเร่งการสร้างเซลล์ใหม่: โปรตีนเป็นสารอาหารหลักในการสร้างคอลลาเจนและเนื้อเยื่อใหม่ ช่วยให้แผลหลังจากการผ่าตัดสมานตัวได้เร็วขึ้น ลดความเสี่ยงในการเกิดแผลติดเชื้อหรือแผลแยก ทั้งยังช่วยเร่งการฟื้นฟูเซลล์ผิวหนังและเยื่อบุทางเดินอาหารที่ถูกทำลายจากการฉายรังสีและเคมีบำบัด
• เสริมสร้างและยกระดับระบบภูมิคุ้มกัน: โปรตีนเป็นวัตถุดิบที่จำเป็นในการสร้างเม็ดเลือดขาว และแอนติบอดี ซึ่งเป็นเกราะป้องกันโรคตามธรรมชาติของร่างกาย การได้รับโปรตีนเพียงพอจะช่วยลดโอกาสการติดเชื้อแทรกซ้อนในระหว่างที่ได้รับยาเคมีบำบัด ซึ่งเป็นช่วงที่ระดับเม็ดเลือดขาวมักจะตกต่ำลง
• ป้องกันภาวะมวลกล้ามเนื้อฝ่อลีบ: การรักษามวลกล้ามเนื้อไม่ให้ลดลงอย่างรวดเร็วช่วยให้ผู้ป่วยยังคงมีกำลังในการทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน ลดอาการอ่อนเพลียเรื้อรังจากโรคมะเร็ง และช่วยให้ผู้ป่วยสามารถลุกเดินหรือช่วยเหลือตัวเองได้ ส่งผลดีต่อสภาพจิตใจของผู้ป่วยอย่างมาก
• ช่วยให้การรักษาเป็นไปอย่างต่อเนื่องและลดผลข้างเคียง: หนึ่งในปัญหาที่พบบ่อยคือผู้ป่วยต้องถูกเลื่อนตารางการให้ยาเคมีบำบัด หรือการฉายรังสีออกไป เนื่องจากผลเลือดไม่ผ่าน (เช่น ค่าเม็ดเลือดขาวต่ำ หรือค่าโปรตีนอัลบูมินในเลือดต่ำเกินไป) การได้รับโปรตีนอย่างเพียงพอจะช่วยพยุงค่าเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย ทำให้ผู้ป่วยรับการรักษาได้ตรงตามตารางเวลาที่กำหนด ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพในการควบคุมโรคมะเร็ง

แหล่งโปรตีนคุณภาพสูงสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง

การเลือกชนิดของโปรตีนสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง ควรเน้นโปรตีนที่มี ค่าทางชีวภาพสูง มีกรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วน และย่อยง่าย เพื่อให้ร่างกายนำไปใช้ประโยชน์ได้สูงสุดโดยไม่เพิ่มภาระให้ระบบย่อยอาหารที่กำลังอ่อนแอ:

• ไข่ขาว: ถือเป็นแหล่งโปรตีนบริสุทธิ์ ที่ยอดเยี่ยมที่สุดสำหรับผู้ป่วย ย่อยง่าย ปราศจากไขมันและคอเลสเตอรอล มีกรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วน เหมาะสำหรับการเพิ่มระดับโปรตีนในเลือดอย่างรวดเร็ว
• เนื้อสัตว์ไขมันต่ำ: เช่น เนื้ออกไก่ และเนื้อปลาชนิดต่างๆ โดยเฉพาะเนื้อปลาจะย่อยง่าย มีเนื้อสัมผัสนุ่ม และยังมีกรดไขมันโอเมก้า-3 ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยลดกระบวนการอักเสบเรื้อรังในร่างกาย
• นมและอาหารสูตรทางการแพทย์: สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการเบื่ออาหารอย่างรุนแรง กลืนลำบาก หรือทานอาหารมื้อปกติได้น้อย การดื่มนมทางการแพทย์สูตรเฉพาะสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง จะช่วยให้ได้รับโปรตีนเข้มข้น พลังงาน และวิตามินแร่ธาตุที่ครบถ้วนในปริมาณที่ไม่มากเกินไป
• ถั่วและโปรตีนจากพืช: เช่น เต้าหู้ น้ำเต้าหู้ และผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง เป็นแหล่งโปรตีนย่อยง่าย ปราศจากแลคโตส เหมาะสำหรับสลับสับเปลี่ยนเพื่อเพิ่มความหลากหลายของเมนูอาหาร และช่วยเพิ่มใยอาหารที่นุ่มนวลต่อระบบย่อย

เทคนิคการปรับอาหารโปรตีนสูงในชีวิตประจำวัน

การจัดวางแผนการรับประทานอาหารต้องมีความยืดหยุ่นและสอดคล้องกับอาการของผู้ป่วยในแต่ละช่วงของการรักษา:

• แบ่งรับประทานเป็นมื้อย่อย 5–6 มื้อต่อวัน: การรับประทานอาหารมื้อใหญ่ในครั้งเดียวอาจทำให้ผู้ป่วยรู้สึกแน่นท้อง คลื่นไส้ หรืออืดแน่น การแบ่งเป็นมื้อย่อยๆ แต่ทานบ่อยขึ้นตลอดทั้งวัน จะช่วยให้ร่างกายดูดซึมโปรตีนและสารอาหารไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
• ปรับเนื้อสัมผัสตามอาการ: หากผู้ป่วยมีแผลในปาก คอแห้ง หรือกลืนลำบาก ควรปรับรูปแบบอาหารให้อยู่ในรูปของเหลวหรืออาหารนุ่มย่อยง่าย เช่น ไข่ตุ๋นนุ่มๆ ซุปโปรตีนเข้มข้น พุดดิ้งไข่ขาว หรือนมทางการแพทย์แช่เย็น
• ทานโปรตีนควบคู่กับพลังงานที่เพียงพอ: ร่างกายต้องการพลังงานจากคาร์โบไฮเดรตและไขมันดีควบคู่ไปด้วย เพื่อให้ร่างกายนำโปรตีนไปใช้ในการซ่อมแซมและสร้างเซลล์ใหม่ได้อย่างเต็มที่ หากได้รับพลังงานรวมไม่เพียงพอ ร่างกายจะดึงโปรตีนที่ทานเข้าไปมาเผาผลาญเป็นพลังงานแทน ซึ่งจะทำให้การฟื้นฟูเนื้อเยื่อไม่ได้ผลเท่าที่ควร

การเข้าใจถึงกลไก ความสำคัญ และการวางแผนจัดสรรอาหารโปรตีนสูงอย่างเหมาะสม ถือเป็นหัวใจสำคัญในการพยุงร่างกายของผู้ป่วยโรคมะเร็ง ให้มีความพร้อม มีความแข็งแรง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีตลอดเส้นทางการรักษา

เอ็กซ์แทร็คท์ พลัส สมุนไพรตามองค์ความรู้แพทย์แผนจีนที่มีมานานกว่า 30 ปี ผลิตและพัฒนาโดย Te Li Composite Biotechnology and Pharmaceutical Co. LTD ไต้หวัน โดยโรงงานมีความเชี่ยวชาญผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและมีประสบการณ์กว่า 60 ปี อีกทั้งยังได้รับการรับรองมาตรฐานความปลอดภัย สอบถามได้ที่  LINE : @tianxian

หากมีปัญหาสุขภาพผู้ป่วยมะเร็ง เราคืออีกหนึ่งทางออก ที่จะช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตปกติได้อีกครั้ง ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ โปรดคลิก inbox Facebook ชมรมฟื้นฟูสุขภาพผู้ป่วยโรคมะเร็ง